İran ile en kolay müzakereler

Şimdi müzakereler daha kolay çünkü Suudi Arabistan'ın stratejisi açık; inşa etmek ve kalkınmak. Riyad için seçenekler çok ve küresel

Fotoğraf: Reuters

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz, Suudi Arabistan'ı ziyaret eden İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan'ı kabul etti. Ziyaretle ilgili spekülasyonlar dikkat çekici bir şekilde her yerde yayıldı.

Kimileri fotoğraflardaki beden dilini okurken, kimileri de tahminlerde bulundular. Washington'da, İran asıllı bir Amerikalı ve Tahran meselelerinin destekçisi Vali Nasr gibi "ziyaretin beklenenden çok daha az komplikasyon içerdiğini" söyleyenler de oldu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Tarafların birbirini denediği 40 yılı aşkın bir süre içinde bunun en kolay Suudi Arabistan-İran müzakereleri olduğuna inanıyorum.

Bugün iki ülke, Suudi Arabistan ve İran geçmişteki gibi, daha doğrusu iki yıl önceki gibi değiller.

Suudi Arabistan; stratejik seçeneklerini açık bir şekilde belirledi; kalkınma ve yerel ayrıntılarla meşgul olan bir aktör değil, aktif bir uluslararası üye olmak.

İran ise; kendisine daha çok uçurumun eşiğinde olan stratejik seçenekler belirledi; nükleer dosya, iç ekonomik ve siyasi zorluklar.

Müzakerelerin daha kolay olduğunu söylüyorum çünkü bugün Suudi Arabistanlıların talepleri net ve İran'ın Lübnan, Gazze, Sana, Suriye veya Irak'ta neler sunabileceğini tartışmayı içermiyor.

Bunun yerine, Suudi Arabistan'ın net ve doğrudan bir sorusu olacak:

Fırsatlardan yararlanmak ve yatırımlara katılmak istiyor musunuz?

Ekonomiden siyaset ve spora kadar Suudi Arabistan'ın girişimlerine katılmak istiyor musunuz?

Tahran'ın bunun son derece farkında olduğu kesin ve İranlı bakanın Suudi Arabistan'ı ziyaret ederken Riyad'ın daha çok Rusya- Ukrayna savaşı krizi dosyasıyla meşgul olduğunun farkında olduğu da kesin.

Gözlemciler, Suudi Arabistan'ın önceki anlaşmaların etkinleştirilmesini, yani üzerinde anlaşılanlara uyulmasını istediğini, daha önce yapılan müzakereleri tekrarlamak istemediğini fark edecektir.

İranlı bakan ise, Suudi Arabistan'ın Riyad'da Expo 2030'a ev sahipliği yapma teklifini destekleme sözü verdi.

Bu nedenle, İranlı bakanın Suudi Arabistan ziyareti, bazılarının tasvir etmeye çalıştığından "daha az karmaşık" ve daha az dramatik göründü.

Nedeni de barizdi; Suudi Arabistan'ın stratejik seçeneklerinin farklı, daha hızlı uygulanan ve daha etkili seçenekler olması.
 


Bugün Riyad hibe ve bağış teklif etmiyor, bölgede faydasız arabuluculuklarla zaman kaybetmiyor ve müzakere edilecek milis güçleri yok.

Aksine Suudi Arabistan, her zaman söylediğim gibi, İran dahil herkesle diyalog kapısını açmak için ilişkileri koparmayı sıfırlamayı seçti.

Suudi Arabistan bunu yatırım ve ortaklık fırsatlarını artırmak için yaptı. Daha önce olanları unutup affetmek için değil, herkesin tecrübelerinden ders aldığını, esas olanın Suudi Arabistan, halkı ve herkes için iyi olan her şeyde var olan fırsatları değerlendirmek için ileri bakmak olduğunu düşündüğü için yaptı. Başarı krizleri azaltmayı gerektirir.

Bu ancak ortaklıklar ve fırsatların değerlendirilmesi yoluyla başarılabilir. Uzun bir kriz tarihinden sonra bunu Riyad ile Tahran arasında yapmak kolay değil, ancak İran temel kurallara dönerse bu başarılabilir. Yani başkalarının işlerine karışmaz, güvenlik ve istikrarı bozmaktan kaçınırsa.

Bugün top İran sahasında ve yukarıda bahsedilenler vaatler ve nazik sözlerle değil, eylemlerle gerçekleşir. Bilhassa İran'a yönelik Amerikan ve uluslararası yaptırımlarla birlikte yol uzun.

Bu nedenle şimdi müzakereler daha kolay çünkü Suudi Arabistan'ın stratejisi açık; inşa etmek ve kalkınmak. Riyad için seçenekler çok ve küresel.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Şarku'l Avsat

DAHA FAZLA HABER OKU